picture Marijke: https://www.instagram.com/maria_stijger_aramburu

Tekst Dilyara Salakhova:

Welcome to the Sustain Change Grow podcast. This podcast is for you - whether you feel worried about climate change and wondering how you can contribute to protect nature and the planet, or maybe you want to exercise more, reduce sugar consumption, or watch less series on Netflix. Powerful insights from guests in a range of different fields, from entrepreneurship, activism to psychology, will help you bring the needed changes in your life, to achieve conscious and sustainable success with your pursuits.

About the guest Marijke Bongers has spent her life working with textiles. She is an artist, a designer, a craftswoman, and an entrepreneur. She previously owned different businesses in fashion and textile, and recently became a fashion activist. She works on biodegradable outfits and installations in a concept or project way, using textiles and thread, and plant dyes in an earth-friendly way. She stopped buying new materials and uses only what is already available around, like not sold collections, own clothes, recycled linen of a hotel nearby and dye from the Willow tree or birch. Marijke organises and hosts an online textile recycle community project called New Opulence and participates in different exhibitions.

https://marijkebongers.nl/ https://www.instagram.com/marijkebong...

About the host Dilyara Salakhova, PhD, is a research economist working on sustainable finance, financial stability and interconnections for more than ten years. Passionate about topics related to nature, climate change, sustainable lifestyle, as well as consciousness, Dilyara dedicates this podcast to raising awareness of climate change, and enhancing listener’s capacity to change and excel in their life. For more information and any enquiries, please visit: https://salakhova.com/

picture Marijke: https://www.instagram.com/maria_stijger_aramburu

#liberationskirtchallenge part 1

This challenge is a whole fashion academy in a nutshell!

This year our studio is working on an Eco Textile Academy for fashion students and lovers alike. The online Academy will be a place where you can find a lot of small online courses on fashion skills and sustainability subjects. Think of pattern drawing, sewing skills, making a mood board, working on you own collection and most of all, focusing on doing all of this in a circular and sustainable way. The liberation skirt challenge combines all of the above.

Refuse, reuse, recycle:

Creating a skirt or an outfit based on the ideas of the Dutch liberation skirt is a challenge in itself. In due course I'll tell you some more about what the liberation skirt is all about. How will this challenge work? During the year I will guide you through the challenge and you will get tips, ideas and we'll share our progress on Zoom. You will get all the guidance and inspiration you need: from developing your ideas in a mood board, learning some stitches, to actually making your skirt or outfit. All materials used for the skirt or outfit must be recycled or reused.

Joining this challenge will help you to practise what you learn and at the same time you'll be exploring in what areas you want or need more skills & training. And we'll have a lot of fun of course!

Practical information on the Liberation Skirt Challenge:

The Liberation Skirt Challenge (LSC) will start on May 3rd 2020 and end on April 3rd 2021. The first Zoom meeting will be on Dutch liberation day, May 5th 2020, 16:00-16:40 Amsterdam time (GMT+1, currently GMT+2 due to daylight savings). Instructions given in Zoom gatherings will be recorded, so you can look at them later.

If you want to join the challenge, please send me an e-mail on info@marijkebongers.nl so I can send you the invitation for the first zoom meeting on May 3rd 2020. Or the first one that follows. (you can not join anymore, but can have a look at www.ecotextileseconomy.com )

First presentation for the challenge from the zoom meeting may 5th

the zoom meetings

first zoom meeting May 5 first short presentation about the liberation skirt

The pages of the second presentation from the zoom meeting may 5th

All pictures are taken from Pinterest. You can find the pinterestboards that I used under the links, down under the presentations, they will lead back to the owner. Please let me know if you see your picture and want me to remove or replace it.

There are more than one way to gather your ideas and help you to make choices

What if you make a collage, use a picture to visualise a model, use tracing paper?

If you already know what to say, black on white is always a strong way to communicate your message. You can be bold or delicate!

If you like old skool, or just want to leave the computer and screens for a bit. Make a notebook! Ad feelings, and words, or write a little story.

Yet another way is to use a wall and real flowers and ribbons and surround yourself with your ideas. Or don't make a anything at all, and start taking apart old clothes and drape them, play with them.

So, let it be yours! And why not...let it spark joy!

more info:



On wikipedia is more info and links to follow: https://en.wikipedia.org/wiki/National_liberation_skirt

Inspiration on Pinterest:

inspiration to find a style of your own: https://nl.pinterest.com/marijkebongers/liberationskirtchallenge/

inspiration on the runningstitch and more: https://nl.pinterest.com/marijkebongers/lsc-hand-embroidery-stitches/

inspiration on making a moodboard, inspirationwall, visionboard or notebook: https://nl.pinterest.com/marijkebongers/liberationskirtchallenge-moodboard/


In Dutch, the first part of this very nice podcast is telling even more about Mies Bossevain-van Lennep. And about the liberationskirt and ideas behind it. I am getting more and more inspired by this idea and giving it a contemporary new life.

It feels good to use this inspiration of this brave woman and use it for us (now for all genders, #inclusivity ) to tell our stories or to share our dreams for this world, to show with your clothes what you love most, or for what you want to speak up through your clothes.

In the tekst are links that you can follow. https://www.rijksmuseum.nl/nl/podcast/bevrijdingsrok?utm_campaign=uitnodiging&utm_medium=email&utm_source=20200505_nb_MEI&fbclid=IwAR2njSr5kqLAyPj5v6_buV0F50F2rThpQHKLSBki_xx1s9bCbgeQvJ8-PA8


This is a video about the running stitch and using it for mending your cloth: https://www.youtube.com/watch?v=r6t19DCoNMU&fbclid=IwAR3CvVnZ0KSKIhHEIYHBXBOvKIVwpQMgSViTlg6fXWsgORds4tiRffOUHj4

This is a video that shows a highly skilled Japanese quiltster doing the running

stitch https://www.youtube.com/watch?v=j3hYTRBYML8&list=PL6B1FE3B7625CC479&index=5&t=17s

Update may 25

The zoom meetings will be on Tuesday evenings 19:15-20:15 Amsterdam time every two weeks.

One time it will be a meeting with a subject and one or two presentations. After the first hour there is 30 minute to stay around and meet each other. The other time is just a show and tell, you can ask questions and ask advice, and show what you are working on.

next zoom meeting is June 2 19:15-20:15/20:45 Amsterdam time and will be a presentation about Dutch history of mending and about Boro, a Japanese way of mending.

The date for next zoom meeting for questions is: June 16 I will send an e-mail with information needed and the link a few days before the meeting.

Do you want to donate for this project?

Thank you so much for considering a donation! This project is free because I want everybody to be able to join. I think making and mending our own clothes is one of the solutions against climate change and helps us to become free of the big fashion industry. By giving our studio a donation you encourage me to go on in this way. And more so you make it possible to pay for the things we need to go on. By donating you help to pay for the Zoom account, and for the costs of the website. Especially now it is not possible to teach the normal classes in our studio, your donation is highly appreciated! Thank you so much! xxx Marijke


Het museum op ons dorp heeft de expositie van 75 jaar bevrijdingsdag tot volgend jaar uitgesteld. En door de Coronacrisis zitten we meer binnen en gaan veel normale activiteiten niet door. Misschien heb je nu tijd om wat naai- en reparatie technieken te leren. Mijn ervaring is dat het prettig is om in deze tijd wat te doen te hebben. Als je het leuk vindt, kan handwerk rust geven en het is een manier om laagdrempelig handige kennis op te doen.

Ik ben bezig met een "challenge", een uitdaging dus, die de "bevrijd je dromen challenge" gaat heten. Daar kan je een jaar aan werken.

Ik zal er een paar keer online Zoom meetings bij gaan organiseren voor inspiratie en vragen. Tijdens zo’n online bijeenkomst vertel ik iedere keer wat interessante dingen die inspireren, over de rok, over repareren in verschillende tijden en culturen en ik deel een techniek of tips. Je kunt dan ook vragen stellen en tijdens de presentatie lekker samen op afstand handwerken. Mijn ervaring is dat het toch meer verbonden voelt zo’n online bijeenkomst met een camera dan je zou denken. Deze informatie kan worden opgenomen, dus is ze later bij de website nog opnieuw te bekijken als je haar hebt moeten missen. (in de Zoom meetings zullen de instructie delen die ik opneem in het Engels zijn, als je daar moeite mee hebt dan kan ik het natuurlijk voor je vertalen en hoor ik het graag.)

liberation skirt and aprons, with new apron 2020 of Hannelore Kuperus (bottom left)

Waarom dit project?

Ik doe het voornamelijk om het belang van lang met je kleding doen en reparatie te promoten. In plaats van te weinig materiaal, zoals vlak na de tweede wereldoorlog, hebben we nu veel te veel, wat resulteert in bergen afval.

In mijn werk voor onze Eco Textile Studio ben ik altijd bezig met circulair, duurzaam en fair textiel en handwerktechnieken zoals naaien bezig. We kopen met zijn allen te veel, gooien teveel weg en de werkomstandigheden op de plaatsen waar alles gemaakt wordt zijn meestal verschrikkelijk. Door je kleding te repareren en er je persoonlijke verhaal mee te delen, ga je zien hoe leuk het is om lang met een persoonlijk kledingstuk te doen. Iedere versiering en toevoeging maken je kleding bijzonder. Het is niet voor niets dat er zoveel van de bevrijdingsrokken bewaard gebleven zijn. Ze hebben een speciale waarde.

Welke idealen heb je en wil je delen met de wereld?

Laat met je versieringen en misschien teksten zien wat je Dromen zijn.  Hoe zou de wereld beter, eerlijker en schoner kunnen zijn en waarvoor wil jij je stem laten horen? Kies je eigen kleuren, zolang je maar wel met hergebruikte materialen werkt. (doe desnoods een oproepje in de familie, en gooi niets meer weg van textiel wat kapot is, alle textiel kan als materiaal voor iets nieuws dienen of je kunt ruilen met anderen die hieraan mee doen.

Over het materiaal van deze rokken stond in het damesblad "Libelle" van 30 april 1948

…………….Uit uw lappendoos komen alle lapjes te voorschijn, persoonlijke souvenirs, dierbare herinneringen: een stukje van uw trouwjapon, een lapje van het eerste jasje van uw dochtertje, een hoekje van een tafelkleed uit lang vervlogen jaren, een stukje vlaggendoek, een bonte zakdoek.Uit al deze lapjes wordt een harmonieus geheel gevormd, een symbool van ons vrouwenleven: eenheid uit veelheid, nieuw uit oud, opbouw uit afbraak.En in de punten op de zoom van de rok worden de hoogtepunten uit ons nationaal bestaan geborduurd: in de twee voorste punten de datum van Nederlands bevrijding: 5 Mei 1945. Op iedere volgende punt het jaar, waarin u de rok gedragen hebt om die bevrijding opnieuw te vieren. In de rok zelf kunt u data en herinneringen van uw eigen persoonlijk leven borduren.

Moet het een rok zijn?

Ik wil stimuleren om dromen voor de toekomst met je kleding uit te dragen. Een rebelse rok of, waarom niet, een spijkerbroek of kimonojasje.

Net als met de bevrijdingsrok kan het dus ook een ander draagbaar kledingstuk zijn. Er werden na de bevrijding ook veel schortjes gemaakt, en ons plaatselijke museum Museum De Koperen Knop in Hardinxveld-Giessendam heeft er daar een van. Na de lockdown ga ik dat fotograferen. Schorten hebben wel iets van, handen uit je mouwen steken. Dat hebben we nu ook wel nodig, waarvoor wil jij je handen uit je mouwen steken?

Moeten er ook van die gekleurde punten aan de zoom van de rok zitten?

De bevrijdingsrok die je ook kon registreren (lees daarvoor de info van Modemuze) moest denk ik wel een rok zijn, van hergebruikt materiaal gemaakt en de punten onder aan de rok voor het borduren van de data waren daarbij voorgeschreven. Voor deze challenge is dat niet verplicht.

Hoe doe ik mee en kan ik de activiteiten volgen?

Stuur een e-mail naar info@marijkebongers.nl  met vermelding in het onderwerp: bevrijd je dromen challenge. Op die manier kan ik je via e-mail uitnodigingen en updates sturen. Ook mensen zonder sociale media kunnen zo meedoen. (Mensen zonder internet kunnen meedoen met wat er in dit informatieblad staat.) Op dinsdag 5 mei, bevrijdingsdag zal ik in een online video bijeenkomst organiseren via zoom, van 16:00 uur tot 16:40 uur en wat interessante dingen vertellen en foto’s delen over de oorspronkelijke bevrijdingsrokken en hoe de rokken gemaakt kunnen worden. Je krijgt de benodigde informatie, zoals…… 1 dag vooraf toegestuurd. Het is dus belangrijk dat je voor 3 mei je e-mail stuurt. Als je later aanhaakt kan dat ook, dan kan je terugkijken op de website naar de video’s. Je krijgt dan vanaf dat je je aanmeldt per e-mail de informatie steeds net voor een videomeeting. De challenge begint op 3 mei 2020 en loopt tot 3 april 2021. Dat is op tijd voor de tentoonstelling die een jaar later gepland is.

Wat gebeurt er met de foto’s en de werkstukken in 2021?

Museum de Koperen knop: Op welke manier het museum de Koperen Knop in Hardinxveld-Giessendam er iets mee kan doen, hangt heel erg af van wat er uit het project groeit. Maar het kledingstuk aantrekken op de opening, of tijdens een modeshow zal denk ik in ieder geval kunnen.

Met mooi weer een expositie aan waslijnen in de Wilgentuin van het museum zou ook kunnen. Ik ga dit verder uitwerken met het museum als we kunnen inschatten hoeveel mensen er mee willen doen.

Onze website www.ecotextilestudio.nl

Ik plaats een of meer foto’s van iedere rok of werkstuk op mijn website met je verhaal en zal regelmatig iets daarvan op Facebook delen. Een goed verhaal of probleem dat je aankaart en plezier hebben is belangrijker dan heel goed in de technieken zijn. Het is juist bedoeld als laagdrempelig aan de gang gaan met textiel. Hergebruik en duurzaamheid is ook heel belangrijk.

Extinction Rebellion

Ook “XR nl Fashion” is een afdeling van Extinction Rebellion (milieu actie groep) gaat hier aandacht aan besteden en deze challenge ondersteunen. Je stem laten horen en vieren dat je vrij bent. dat is belangrijk om te doen. Zelf vaardigheden leren om kleding te repareren en te maken kan je sterker maken in het loskomen van fast fashion. Hoe zelfredzamer je bent hoe minder afhankelijk. Dat is ook best een fijn gevoel. De mode/kleding groep van XR houdt regelmatig mode pop-ups en shows als demonstratiemiddel. Natuurlijk kun je hieraan meedoen en de rok of een ander kledingstuk dragen. Ik houd je op de hoogte via een uitnodiging per e-mail.

En daarna hoop ik dat je de rok zelf ook zo leuk gaat vinden dat je hem veel gaat dragen en er herinneringen aan toe gaat voegen.

Waarom doe ik dit?

Ik zie het als een community art project. Ik hoop mensen aan het denken te zetten. De hele mode industrie levert veel problemen op in de wereld. Mensen en dus ook kinderen worden werkelijk nog steeds als slaven ingezet en uitgebuit. Nu met de Corona crisis laten de rijke bedrijven de makers gewoon weer in de steek en veel grote bedrijven betalen zelfs niet wat ze al besteld hadden. Naast heel veel vervuiling in die gebieden door de minder scherpe regels zoals in Europa, is er veel te veel geproduceerd en vervolgens weer verbrand. Het systeem van de industrie deugt niet. Maar voor veel mensen is duurzaam gemaakte maatkleding te duur. Als je leert zelf dingen te maken, neem je weer de macht in handen om voor jezelf te zorgen. Daarnaast deel ik graag mijn kennis en ben echt heel erg benieuwd wat mensen gaan maken, waar ze voor willen vechten, wat ze in de toekomst willen zien. Ik denk dat ik daarmee iets positiefs bijdraag aan deze angstige tijd.

Op de website komt wel een donatieknop. Door vrijwillige bijdragen kan ik bijvoorbeeld ergens naar toe reizen voor het project of foto’s laten maken.

recycled linnen libeco

Waar vind ik inspiratie voor de “bevrijd je dromen challenge”?

Een Pinterestbord vol inspiratie om kleding te maken door te hergebruiken:


En nog een bord vol inspiratie. Verhalen vertellen met je kleding!

Vergeet niet dat je zo creatief en vrij kan zijn als je wilt. Maak ook gerust gebruik van andere materialen om je verhaal of tekst te maken. Koop alleen geen nieuw materiaal dat niet circulair of biologisch afbreekbaar is. Dan zou mijn project nadelige effecten veroorzaken en dat zou ik erg vinden. Dingen opmaken die je al hebt kan vaak wel


nationale feestrok, bevrijdingsrok
nationale feestrok, bevrijdingsrok

Waar vind ik meer informatie over de oorspronkelijke bevrijdings- of feestrok?

Leuk dat je meer wilt weten, het is een mooi verhaal.

Link naar veel informatie van Modemuze over de nationale feestrok of bevrijdingsrok:


Link modemuze van andere projecten in 2020:


Link over een rok en de materialen: 


Copyright © 2021 Marijke Bongers